Anafilaksi
Bu sayfa, makine çevirisidir ve bu nedenle sunulan tavsiyelerde farklılıklar olabilir. Doğru ve kişiye uygun öneriler için aile hekiminiz ile iletişime geçmenizi tavsiye ederiz.
Anafilaksi, yani anafilaktik şok veya anafilaktik reaksiyon, ilaç, yiyecek veya böcek ısırığı gibi yabancı bir maddeye (alerjenlere) ani bir aşırı duyarlılık reaksiyonudur. Bu tehlikeli bir reaksiyondur ve bu nedenle hemen tedavi edilmelidir.
Anafilaktik şok sırasında, bağışıklık sisteminiz immünoglobulin-E alergeni tarafından saldırıya uğrar. İmmünoglobulin-E, bazı beyaz kan hücrelerinin çok fazla histamin üretmesine neden olur. Histamin, anafilaktik reaksiyonun belirtilerine neden olan maddedir.
Anafilaktik şok, bir alerjenle temas ettikten hemen sonra veya bir saat içinde meydana gelebilir. Hayatı tehdit edebileceği için hızlı hareket etmek önemlidir. Vücudunuza adrenalin enjekte ederek bunu iyi tedavi edebilirsiniz. Bazı durumlarda hastaneye yatış gereklidir.
Anafilakside, alerjenle temas ettikten sonra birkaç saniye ila iki saat içinde belirtiler ortaya çıkar. Yaygın şikayetler şunlardır:
- Boğaz şişmesi.
- Kaşıntılı dudaklar, dil, boğaz ve gözler.
- Tıkanma ya da burun akıntısı.
- Göğüste baskı.
- Hapşırıyor.
- Öksürük.
- Karın krampları, mide bulantısı ve ishal.
- Anormal kalp atış hızı.
- Düşük tansiyon.
- Baş dönmesi ve baygınlık.
- Şok hali.
- Sıçartı.
- Nefes darlığı ya da hırıltı.
- Kaşıntı, kızarıklık ve ciltte şişlik.
Histamin maddesi kan damarlarını genişletir ve kan dolaşımından sıvının dokulara geçmesine neden olur. Çok aşırı anafilaktik şok vakalarında kan damarları o kadar hızlı genişleyebilir ki, hayati tehlike oluşturan şok durumu oluşur.
Alerjeninizi belirlemek önemlidir. Bunun için aile hekiminizle iletişime geçebilirsiniz. Belirtilerinizin ilerleyişini sorar ve fiziksel muayene yapar. Anafilaksi hastalığınız varsa, aşağıdaki işlemleri yapabilirsiniz:
- Alerjiniz olan maddeyle temastan kaçınmaya çalışın. Maddenin en küçük izi bile şiddetli bir reaksiyona yol açabilir.
- Nöbet geçiriyorsanız adrenalin iğnesi kullanın. Adrenalin, anafilaksi belirtilerini hafifleder. Şiddetli alerjik reaksiyon için acil tedavi olarak kullanılır. Adrenalin enjeksiyonu hamilelik veya emzirme sırasında da kullanılabilir. Hollanda’da iki tür adrenalin kalemi vardır: JEXT ve EpiPen.
Anafilaktik reaksiyon riskinin her zaman var olduğunu bilmelisiniz. İyi bilgilerin farkında olmak ve hazırlıklı olmak önemlidir. Ne kadar hazırlıklı olursan, hayatının kurtarılma ihtimali o kadar artar.
Anafilaksi, hayati tehlike oluşturabilen ciddi bir alerjik reaksiyon olduğundan, dikkatli olmak önemlidir. Anafilaktik reaksiyon ve belirtilerle birlikte şüpheleniyorsanız, acil olarak aile hekiminize veya acil durum numarası 112’ye ulaşın; aşağıdaki belirtilerle birlikte, aşağıdaki belirtilerle birlikte, acil bir ambulans çağrısı için pratisyen hekiminizle veya acil durum numarası 112’yi arayın;
- Dudaklar, boğaz veya dil giderek daha kalınlaşır.
- Şişmiş dudak, boğaz veya dil ile birlikte:
- Hırıltı çekiyor.
- Nefes darlığı.
- Hızlandırılmış kalp atış hızı.
- Baş dönmesi ya da bayılma.
- Karın ağrısı ve karın krampları.
- Kusma.
Bir doktorun temel tedavisi, kas içine enjeksiyon veya damar yoluyla adrenalin vermekten oluşur. En önemli organlar (kalp, beyin ve böbrekler) izlenir. Gerekirse oksijen ve sıvı infüzyonu verilecek. Bazı durumlarda, gözlem için hastaneye yatış gereklidir.